23.01.2026
De Wet DBA is al jaren onderwerp van discussie en onzekerheid. Sinds het einde van het handhavingsmoratorium in 2025 staat schijnzelfstandigheid opnieuw nadrukkelijk op de agenda. Tegelijkertijd wordt er gewerkt aan mogelijke nieuwe wetgeving, zoals de Wet VBAR of de Zelfstandigenwet.
Maar waar staan we nu écht in 2026? In dit artikel zetten we de Wet DBA nog eens helder op een rij en leggen we uit wat dit betekent voor opdrachtgevers en zzp’ers.
Wat is de Wet DBA?
De Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (Wet DBA) is bedoeld om schijnzelfstandigheid te voorkomen. Schijnzelfstandigheid ontstaat wanneer iemand op papier als zzp’er werkt voor een opdrachtgever, maar in de praktijk functioneert als een werknemer. Dit kan leiden tot ongelijke arbeidsvoorwaarden en gemiste loonheffingen voor de Belastingdienst.
Wet DBA: een tijdlijn
- 2016: Invoering Wet DBA ter vervanging van de VAR (Verklaring Arbeidsrelatie).
- 2016–2025: Handhavingsmoratorium. De Belastingdienst legt geen boetes op en geeft organisaties tijd om werkrelaties aan te passen.
- 2025: Einde moratorium. Handhaving wordt weer actief.
- 2026: Nieuwe fase met een verlengde zachte landing, bedrijfsbezoeken en praktische toepassing van de regels.
Wat verandert er in 2026?
In 2026 draait het vooral om de praktische toepassing van de Wet DBA en de manier waarop de Belastingdienst handhaaft.
Zachte landing verlengd
De zachte landing is een overgangsfase waarin de Belastingdienst niet direct handhaaft, maar eerst het gesprek aangaat. Zo krijgen ondernemers de kans om hun werkwijze aan te passen.
Boetes en handhaving
- Vergrijp- en verzuimboetes
In 2026 kunnen vergrijpboetes worden opgelegd bij opzet of grove schuld, bijvoorbeeld als iemand bewust wordt ingezet als zzp’er terwijl de situatie feitelijk een dienstverband is. Verzuimboetes volgen pas vanaf 2027 en kunnen worden opgelegd als een opdrachtgever, na een waarschuwing van de Belastingdienst, geen aanpassingen doorvoert.
- Bedrijfsbezoeken
De Belastingdienst start in 2026 met gerichte controles op locatie.
- Naheffingen
Naheffingen blijven mogelijk als blijkt dat iemand feitelijk een werknemer is.
- Uurtarief onder de loep
Extra aandacht voor zzp’ers die minder dan €33 per uur verdienen.
Nieuwe wetgeving in voorbereiding
De overheid werkt aan nieuwe wetgeving om meer duidelijkheid te creëren over wanneer iemand als zelfstandige kan werken. Daarbij worden twee routes besproken: de Wet VBAR (Verduidelijking Beoordeling Arbeidsrelaties) en een alternatief in de vorm van de Zelfstandigenwet.
Waar de Wet VBAR vooral voortbouwt op bestaande rechtspraak, richt de Zelfstandigenwet zich op duidelijke, vooraf toetsbare criteria. Deze laatste variant wordt door veel partijen gezien als een manier om meer rust en voorspelbaarheid in de markt te brengen. Welke route het uiteindelijk wordt, is nog niet definitief.
Praktische tips voor opdrachtgevers en zzp’ers
Nu de handhaving is aangescherpt en de regels scherper worden toegepast, is het belangrijk om arbeidsrelaties kritisch tegen het licht te houden. Met onderstaande aandachtspunten verklein je het risico op schijnzelfstandigheid en zorg je voor duidelijkheid voor alle betrokkenen:
- Heldere contracten
Leg afspraken over zelfstandigheid, vervangbaarheid en vrijheid van uitvoering vast.
- Bewijs van ondernemerschap
Zorg dat je als zelfstandige meerdere opdrachtgevers hebt en je het werk zelfstandig kunt uitvoeren.
- Webmodule DBA
Gebruik de officiële tool van de Belastingdienst om risico’s inzichtelijk te maken.
- Strategische inzet van talent
Overweeg detachering of andere constructies die compliance eenvoudig maken en flexibiliteit behouden.
Onze ervaring bij TTR
Bij TTR merken we dat de impact van de Wet DBA in de praktijk groot is. Steeds vaker geven opdrachtgevers aan dat de inzet van zzp’ers voor hen geen optie meer is. Het gevolg is dat het aantal zzp-aanvragen bij ons naar schatting met 90% is gedaald. Vanuit deze behoefte aan duidelijkheid en risicobeperking wordt vervolgens vaak gekozen voor alternatieve contractvormen, zoals detachering. Organisaties kiezen hiermee bewust voor een constructie die juridisch helder is en rust geeft in de uitvoering van projecten.
Conclusie
De Wet DBA zorgt sinds de hernieuwde handhaving voor meer onzekerheid op de arbeidsmarkt. Zzp’ers merken dat de ruimte om als zelfstandige te werken kleiner is geworden en dat organisaties terughoudender zijn in het inzetten van zelfstandigen.
Voor professionals die wél flexibel willen blijven werken, maar geen risico willen lopen op discussies over schijnzelfstandigheid, zijn er ook alternatieven. Detachering en medium-lance-constructies maken het mogelijk om uitdagende opdrachten te blijven doen bij verschillende opdrachtgevers, met zekerheid over inkomen, wet- en regelgeving en continuïteit.
Bij TTR Consultancy verbinden we professionals in IT, Security en Finance aan opdrachten, ook via detachering en medium-lance. Zo combineer je afwisseling en inhoudelijke uitdaging met rust en zekerheid in je contractvorm. Bekijk onze vacatures of neem contact met ons op voor meer informatie.
06.06.2025
De arbeidsmarkt verandert razendsnel. Uit de meest recente arbeidsmarktprognose van het UWV blijkt dat de banengroei tot 2027 flink afremt in vergelijking met de periode 2021–2024. Die vertraging komt vooral door economische onzekerheden en strengere wetgeving rondom werkvormen. Toch blijft één ding overeind staan: de vraag naar gekwalificeerd talent blijft onverminderd groot.
Minder banengroei, maar nog steeds druk op de markt
Volgens het UWV groeit het aantal banen tussen 2024 en 2027 met gemiddeld 0,7% per jaar. Ter vergelijking: tussen 2021 en 2023 lag dat op 2,1%. De afname komt door o.a. geopolitieke spanningen, de afzwakkende economische groei, inflatie en onzekerheid bij bedrijven over de toekomst.
Toch blijft de spanning op de arbeidsmarkt hoog. Dat komt doordat de vraag naar personeel in veel sectoren structureel groter is dan het aanbod, met name in technische beroepen, ICT en zorg. Ook vergrijzing speelt een rol: veel mensen verlaten de arbeidsmarkt, terwijl er te weinig instroom is van jong talent.
Veranderingen in werkvormen: minder zzp, meer vast of flexibel
Naast de afname in banengroei, is er verschuiving in de manier waarop werk wordt georganiseerd. De overheid treedt strenger op tegen schijnzelfstandigheid. De Wet DBA wordt actiever gehandhaafd, en er komen aanvullende maatregelen die het gebruik van zzp’ers in vaste functies ontmoedigen.
Voor veel professionals én organisaties betekent dit dat het aantrekkelijker (of noodzakelijker) wordt om te kiezen voor een dienstverband in plaats van een freelanceconstructie.
Bij TTR Consultancy spelen we hier actief op in. We bieden niet alleen vaste functies aan, maar ook alternatieven zoals onze medium-lance constructie: een middenweg tussen de vrijheid van zelfstandigheid en de zekerheid van een dienstverband. Daarnaast kun je via onze dochteronderneming True Blue Consultancy werken als consultant op detacheringsbasis.
ICT blijft een groeimarkt
Ondanks de afname in banengroei op macro-niveau, zijn er sectoren die juist blijven groeien. ICT is daar een goed voorbeeld van. Door de voortdurende digitalisering en technologische ontwikkelingen blijft de behoefte aan IT-professionals groot. Denk aan functies in cybersecurity, data, cloud, softwareontwikkeling en infrastructuur.
Hoewel de ‘extreme’ arbeidsmarktkrapte in IT iets afneemt, blijft het moeilijk om de juiste mensen te vinden. Dat geldt zeker voor specialistische of senior IT-rollen, waarbij kennis én ervaring belangrijk zijn.
👉 Bij TTR Consultancy hebben we ons sinds de oprichting gespecialiseerd in het bemiddelen van IT-professionals. We kennen de markt, spreken de taal en weten wat er speelt bij zowel kandidaten als opdrachtgevers. Juist in een dynamisch speelveld als nu, helpt die expertise om snel en duurzaam de juiste match te maken.
Kansen voor werkzoekenden en werkgevers
Voor professionals is dit een goed moment om je carrière opnieuw tegen het licht te houden. De arbeidsmarkt beweegt, de spelregels veranderen, en de behoefte aan goed talent blijft bestaan.
Voor werkgevers betekent dit: anticiperen. Denk vooruit over je personeelsbehoefte, wees flexibel in je wervingsstrategie en durf te investeren in talentontwikkeling en hybride constructies.
De juiste match in een veranderende markt
Het blijft een uitdaging om vraag en aanbod goed op elkaar af te stemmen. Maar juist in een markt die onder druk staat, zijn wij in staat om oplossingen te bieden die werken: voor nu én de toekomst.
Benieuwd of er een vacature voor jou tussen zit? Bekijk hier onze actuele vacatures.